
بهصورت کلی، بیمه شخص ثالث موارد زیر را تحت پوشش قرار میدهد:
خسارتهای جانی واردشده به اشخاص ثالث:
شامل پرداخت هزینههای درمان، جراحی، بستری، دارو و همچنین دیه فوت یا نقص عضو افراد ثالث، مطابق با نرخ دیه سال جاری.
خسارتهای مالی واردشده به اشخاص ثالث:
جبران خسارتهای مالی وارد به اموال اشخاص ثالث مانند خودرو، ساختمان و سایر داراییها.
خسارتهای جانی راننده مقصر حادثه (بیمه حوادث راننده):
شامل پرداخت دیه فوت، نقص عضو و هزینههای پزشکی راننده مقصر، در صورت پرداخت حق بیمه مربوطه و تا سقف دیه قانونی.
خسارتهای ناشی از تصادف با وسیله نقلیه فاقد بیمه:
جبران خسارتهای جانی و مالی واردشده تا سقف تعیینشده، از طریق صندوق تأمین خسارتهای بدنی.
خسارتهای تصادف در صورت متواری شدن راننده مقصر:
پرداخت خسارتهای جانی و مالی در مواردی که راننده مقصر از محل حادثه متواری شود، از طریق صندوق تأمین خسارتهای بدنی.
پوشش افت قیمت خودرو:
جبران کاهش ارزش خودرو پس از تعمیر ناشی از تصادف، ویژه خودروهای سواری و ونهای مسافربری با عمر کمتر از ۱۰ سال، تا سقف ۲۰ درصد ارزش خودرو.
پوشش جانی بیمه شخص ثالث، مهمترین بخش این بیمه است که خسارتهای مربوط به آسیبهای جسمی، فوت، نقص عضو یا هزینههای درمانی افراد ثالث را جبران میکند.
در هر تصادف، “اشخاص ثالث” به افرادی گفته میشود که مقصر حادثه نیستند؛ مانند سرنشینان خودروهای دیگر، عابران پیاده یا هر فردی که در جریان تصادف آسیب میبیند.
در بیمه شخص ثالث، راننده مقصر حادثه جزو افراد ثالث محسوب نمیشود. با این حال، راننده میتواند با پرداخت مبلغی اضافی، پوشش جانی ویژه راننده مقصر را به بیمه اضافه کند تا در صورت بروز حادثه، دیه یا هزینههای درمانی او نیز تحت پوشش قرار گیرد. البته باید توجه داشت که اضافه کردن این پوشش، باعث افزایش مبلغ حق بیمه خواهد شد.
خسارتهای تحت پوشش پوشش جانی بیمه شخص ثالث شامل سه بخش اصلی است:
بر اساس نرخ مصوب سال ۱۴۰۵، سقف تعهدات جانی بیمه شخص ثالث معادل دیه کامل انسان در ماههای حرام است که مبلغ آن ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان تعیین شده است.

با داشتن بیمه شخص ثالث، هرگونه هزینه درمانی که بهدلیل تصادف برای افراد ثالث ایجاد شود، توسط شرکت بیمه جبران خواهد شد. طبق ماده ۱ قانون بیمه شخص ثالث، خسارت بدنی شامل مواردی مانند دیه، فوت، نقص عضو و تمام هزینههای مرتبط با درمان است. بنابراین هر فردی که در حادثه آسیب ببیند و مقصر نباشد، از پوشش درمانی بیمه بهرهمند میشود.
بر اساس ماده ۳۰ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت نیز، ارائه خدمات درمانی اولیه به مصدومان حوادث رانندگی — مانند پذیرش فوری و خدمات اورژانس — بدون دریافت هزینه و توسط وزارت بهداشت انجام میشود. به بیان ساده، در زمان وقوع حادثه، مصدوم ابتدا درمان میشود و هزینههای اولیه از محل منابع اختصاصیافته به وزارت بهداشت تأمین خواهد شد.
اگر فرد آسیبدیده تحت پوشش بیمه پایه مثل تأمین اجتماعی یا بیمه سلامت نباشد، طبق ماده ۳۵، هزینههای درمانی او توسط شرکت بیمه شخص ثالث یا صندوق تأمین خسارتهای بدنی پرداخت میشود. هدف این سازوکار، جلوگیری از تأخیر در درمان و حذف هزینههای سنگین درمان برای افراد آسیبدیده است.
بخش دیگری از تعهدات جانی بیمه شخص ثالث، مربوط به نقص عضو است. در این نوع خسارت، بیمهگر موظف است آسیبهای دائمی وارده به فرد ثالث مانند از دست دادن یک عضو، محدود شدن توان حرکتی یا کاهش توان جسمی را جبران کند. مبلغ پرداختی بر اساس درصد آسیب و نسبت آن با دیه کامل محاسبه میشود تا فرد آسیبدیده از نظر مالی دچار فشار شدید نشود.
حداکثر میزان تعهد بیمه برای نقص عضو، معادل دیه کامل انسان در ماههای حرام است. نوع آسیب و شدت آن تعیین میکند که چه بخشی از این مبلغ به فرد آسیبدیده تعلق بگیرد.
پس از این مقدمه، جدول میزان پوشش نقص عضو (در صورت نیاز شما) میتواند در ادامه قرار گیرد تا خواننده تصویری واضح از انواع آسیبها و مقدار پرداختی داشته باشد.
در بیمه شخص ثالث، پوشش فوت ناشی از تصادف بهمنظور جبران خسارت وارده به بازماندگان فرد متوفی در نظر گرفته میشود. در سال ۱۴۰۵، مبلغ دیه کامل برای فوت در ماههای حرام معادل ۲ میلیارد و ۱۳۳ میلیون تومان است. این مبلغ بهطور کامل به وراث قانونی یا خانواده فرد فوتشده پرداخت خواهد شد.
در این نوع خسارت، میزان تعهد بیمهگر برای فوت، معادل ۱۰۰٪ دیه کامل است. پس از صدور رأی قطعی مرجع قضایی، شرکت بیمه حداکثر ظرف مدت ۱۵ روز موظف است مبلغ دیه را به اولیای دم یا وراث قانونی پرداخت کند.
پوشش خسارت مالی در بیمه شخص ثالث، مسئولیت جبران زیانهای وارد شده به اموال افراد ثالث در اثر حوادث رانندگی را برعهده دارد. این خسارتها میتواند شامل آسیب به خودروهای دیگر، ساختمانها، تأسیسات یا سایر داراییهای متعلق به اشخاص ثالث باشد. سقف تعهد مالی بیمه شخص ثالث معمولاً بهصورت درصدی از سقف تعهدات جانی (میزان دیه) تعیین شده و در متن بیمهنامه درج میشود. تعهدات مالی بیمه شخص ثالث در سال ۱۴۰۵ بر همین اساس محاسبه و اعمال میگردد.
در بیمه شخص ثالث، برخی خسارتها به اموال عمومی و زیرساختهای شهری (مثل تیرهای برق، تابلوهای راهنمایی و رانندگی، نردهها، درختان خیابانی و سایر تجهیزات شهری) میتواند تحت عنوان تعهدات مالیِ مرتبط با اموال عمومی پوشش داده شود. این مورد معمولاً بهعنوان پوشش/تعهد اضافی در نظر گرفته میشود و ممکن است در همه بیمهنامهها فعال یا درج نشده باشد.
در سال ۱۴۰۵، تا سقف ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان هزینههای ناشی از این نوع خسارتها از سوی بیمهگر قابل پرداخت است. میزان تعهد برای این خسارتها معادل ۱۰۰٪ مبلغ خسارتِ تاییدشده در نظر گرفته میشود. پرداخت خسارت نیز پس از ارزیابی، بررسی و تأیید خسارت توسط شرکت بیمه انجام خواهد شد و بیمهگر موظف است مبلغ را تا سقف تعهد اعلامشده پرداخت کند.
اگر در یک تصادف، خودروی مقصر فاقد بیمه شخص ثالث باشد، رسیدگی و پرداخت خسارتها از مسیر صندوق تامین خسارتهای بدنی انجام میشود. در این حالت، بسته به نوع خسارت، خسارتهای جانی و مالی به زیاندیده توسط صندوق پرداخت خواهد شد (پس از ثبت حادثه و طی مراحل قانونی).
فعال شدن این پوشش زمانی است که تصادف با خودروی بدون بیمه شخص ثالث رخ دهد و پس از ثبت رسمی حادثه و تأیید مراجع قانونی، پرداخت خسارت انجام میگردد.
در صورتی که در یک حادثه رانندگی، طرف مقابل فرار کند یا هویت او مشخص نباشد، صندوق تامین خسارتهای بدنی مسئول جبران خسارتهای جانی وارد شده به زیاندیدگان خواهد بود. این صندوق برای حمایت از قربانیان چنین حوادثی ایجاد شده است. مراحل دریافت خسارت از این صندوق به شرح زیر است:
نکته مهم: این صندوق فقط خسارتهای جانی را پوشش میدهد و هیچگونه تعهدی در قبال خسارتهای مالی ندارد. بنابراین، در چنین شرایطی، در اسرع وقت با مراجع قانونی و صندوق تامین خسارتهای بدنی تماس بگیرید.

از سال ۱۳۹۵، با اعمال اصلاحات قانونی و الحاق «بیمه حوادث راننده» به بیمه شخص ثالث، راننده مقصر حادثه نیز در صورت آسیبدیدگی، تحت پوشش بیمه قرار میگیرد. این پوشش، که با پرداخت حق بیمه اندکِ اضافی امکانپذیر است، هزینههای درمانی، نقص عضو یا حتی فوت راننده مقصر را تا سقف دیه کامل در ماههای غیرحرام (معادل ۲.۱ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۵) جبران میکند.
شرایط بهرهمندی از پوشش حوادث راننده:
در صورت وقوع حادثه، راننده مقصر باید مدارک پزشکی و فاکتورهای هزینههای درمانی را به شرکت بیمه ارائه دهد تا پس از بررسی، هزینهها طبق ضوابط بیمهنامه پرداخت شود.
در چارچوب بیمه شخص ثالث، امکان جبران بخشی از «افت ارزش» خودرو ناشی از تصادف نیز پیشبینی شده است. از دیماه ۱۴۰۵ به بعد، طبق مقررات جدید، اگر خودروی سواری یا ون مسافری شما کمتر از ۱۰ سال عمر داشته باشد، بیمه شخص ثالث میتواند خسارت مربوط به افت قیمت را تا سقف ۲۰٪ ارزش خودرو پرداخت کند.
این پوشش معمولاً برای جبران افت ارزش ناشی از آسیبهای واردشده به بدنه خودرو در نظر گرفته میشود؛ بنابراین مواردی مثل کاپوت، گلگیر، صندوق عقب و شاسی میتوانند مشمول قرار بگیرند. در مقابل، بعضی قطعات مثل سپر، چراغ، شیشه و تجهیزات/لوازم تزئینی از این نوع پوشش مستثنی هستند.
برای اینکه شرکت بیمه بتواند خسارت را بررسی و پرداخت کند، معمولاً ارائه این مدارک لازم است:
چنانچه خودروی شما بیمه بدنه نداشته باشد و خسارتِ افت ارزش توسط بیمه یا مقصر جبران نشود، معمولاً برای پیگیری حقوق خودتان باید از مسیرهای قانونی اقدام کنید؛ مانند ثبت شکایت در شورای حل اختلاف یا دادگاه صلح (در چارچوب رسیدگی به اختلافات بیمهای و خسارت).
بسیاری از شرکتهای بیمه در ایران، امکان انتخاب و خرید سقفهای بالاتر برای تعهدات بیمه شخص ثالث را فراهم میکنند. برخی از این شرکتها عبارتند از:
توجه: انتخاب سقف تعهدات بالاتر، به معنای افزایش حق بیمه پرداختی خواهد بود.
بیمه شخص ثالث، بهعنوان یک بیمهنامه ضروری و حیاتی، طیف وسیعی از خسارتهای مالی و جانی را در سال ۱۴۰۵ تحت پوشش قرار میدهد تا رانندگان و سرنشینان را در برابر حوادث احتمالی محافظت کند. این پوششها شامل موارد زیر است:
نکات مهم: