
به مشاغلی که سلامت جسمی و روانی انسان را به خطر میاندازند، مشاغل سخت و زیانآور میگویند. مشاغل سخت و زیان آور به وسیله، اداره کار مشخص میشوند. احتمالا شنیدهاید که بعضی افراد بعد از ۲۰ تا ۲۵ سال اشتغال میتوانند، بازنشسته شوند. این افراد چندین سال کمتر کار میکنند و به همان نسبت، حقبیمه کمتری هم میپردازند.
«هرگاه محیط کار از نظر فاکتورهای فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی یا بیولوژیکی استانداردهای لازم را نداشته باشد، سلامت نیروی کار دیر یا زود در معرض خطر قرار میگیرد. چنین شرایط کاری نامناسبی، تنشهای روحی و جسمی قابل توجهی را به کارکنان تحمیل کرده و به تدریج زمینهساز ابتلا به امراض شغلی، تحلیل قوای جسمانی و حتی از دست دادن توانایی کار به صورت دائم یا موقت میشود. علاوه بر این، احتمال وقوع حوادث کاری منجر به فوت در چنین محیطهایی افزایش مییابد.
به همین دلیل، بسیاری از کارفرمایان سعی در ارتقاء شرایط محیط کار از طریق بهکارگیری راهکارهای فنی، مهندسی و بهداشتی دارند. اما واقعیت انکارناپذیر این است که حتی با وجود این تدابیر، فعالیت در مشاغل سخت و زیانآور همچنان با ریسک و آسیب همراه بوده و افراد شاغل در این حوزه، مستعد فرسودگی زودهنگام جسم و روان هستند.
از این رو، قانونگذار برای پاسداری از حقوق این گروه از جامعه، حمایتهای خاصی را پیشبینی کرده است تا بار ناشی از سختی کار تعدیل شود. یکی از برجستهترین این حمایتها، اعطای سابقه بیمه ارفاقی مشاغل سخت و زیانآور و همچنین کاهش سن بازنشستگی است. به این معنا که برای کارگری که به مدت ۲۰ سال در مشاغل سخت و زیانآور فعالیت کرده، معادل ۳۰ سال سابقه بیمه تأمین اجتماعی در نظر گرفته میشود تا امکان بازنشستگی زودهنگام برای وی فراهم گردد.
نکته قابل توجه: توجه داشته باشید که این قانون فقط مشمول بیمه تأمین اجتماعی شده و خدمات درمانی را در بر نمیگیرد.»

بر اساس ماده ۵۲ قانون کار، برای افرادی که در مشاغل سخت، زیانآور یا فعالیتهای زیرزمینی اشتغال دارند، محدودیت ویژهای در ساعات کاری در نظر گرفته شده است. مطابق این ماده قانونی، مدت زمان کار این دسته از کارگران نباید از ۶ ساعت در روز و در مجموع از ۳۶ ساعت در هفته تجاوز کند. هدف از این محدودیت، کاهش آسیبهای جسمی و روانی ناشی از شرایط کاری دشوار است.
در حال حاضر برخی مشاغل به دلیل شرایط کاری خاص، خطرات محیطی یا فشارهای جسمی و روانی، در زمره مشاغل سخت و زیانآور قرار میگیرند. از جمله این مشاغل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
با وجود انتشار برخی اخبار و شایعات در مورد تغییر شرایط بازنشستگی، بهویژه درباره افزایش سابقه مورد نیاز در مشاغل سخت و زیانآور، طبق مقررات فعلی هنوز تغییری در شرایط بازنشستگی این دسته از مشاغل اعمال نشده است.
به عبارت دیگر، با وجود اجرای قانون جدید سن بازنشستگی تأمین اجتماعی، سن و سابقه بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور همان روال قبلی را دارد و موضوع افزایش حداقل سابقه از ۲۰ به ۲۵ سال، فعلاً اجرایی نشده است.
بر اساس قوانین جاری و آخرین اعلامهای رسمی:
در سالهای گذشته، رأیی از طرف دیوان عدالت اداری صادر شده بود که در آن، موضوع افزایش سابقه مورد نیاز برای بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور به ۲۵ سال مطرح شده بود؛ اما این رأی هنوز وارد فاز اجرا نشده و در عمل تغییری در وضعیت فعلی ایجاد نکرده است.
البته این امکان وجود دارد که در اصلاحات بعدی قوانین بازنشستگی، شرایط این مشاغل از نظر سنوات لازم برای بازنشستگی مورد بازنگری قرار گیرد و احتمال کاهش یا افزایش سابقه مورد نیاز مطرح شود، اما تا این لحظه، قانون اجراشده همان مقررات قبلی است.

علاوه بر مشاغلی که پیشتر معرفی شد، دستههای شغلی دیگری نیز به دلیل ماهیت پرخطر، فشار روانی زیاد یا شرایط کاری دشوار، بهطور رسمی جزو مشاغل سخت و زیانآور محسوب میشوند. به عنوان مثال، شغل آتشنشانی یکی از شناختهشدهترین این مشاغل است. آتشنشانان در حین عملیات با موقعیتهای خطرناکی مانند مواجهه با آتش، مواد شیمیایی سمی و شرایط غیرقابل پیشبینی روبرو هستند که ریسک جانی قابل توجهی را به همراه دارد. به همین دلیل، این شغل در فهرست رسمی مشاغل سخت و زیانآور قرار گرفته است.
شناخت دقیق مشاغل سخت و زیانآور به شما کمک میکند تا از حقوق قانونی خود، به ویژه در زمینه بازنشستگی، مطلع باشید و از آنها بهرهمند شوید. ماهیت ویژه این مشاغل میتواند تأثیر عمیقی بر کیفیت زندگی افراد شاغل در آنها بگذارد.
در این بحث، به شرایط بازنشستگی برای این مشاغل پرداختیم که بر اساس آن، با داشتن ۲۰ سال سابقه خدمت متوالی یا ۲۵ سال سابقه خدمت متناوب، امکان بازنشستگی بدون شرط سنی فراهم میشود. همچنین، فهرستی از مشاغل سخت و زیانآور را معرفی کردیم و جزئیات قانونی مربوط به آنها را شرح دادیم.
به پیشنهاد کارشناسان لینک بیمه، توجه به بیمه حوادث انفرادی برای افرادی که در این مشاغل مشغول به کار هستند، بسیار حائز اهمیت است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد خرید این بیمهنامه یا دریافت مشاوره، میتوانید به بخش محصولات وبسایت لینک بیمه مراجعه کرده یا با شمارههای پشتیبانی تماس حاصل فرمایید.
در صورتی که هرگونه سؤال یا ابهام دیگری در خصوص مشاغل سخت و زیانآور یا بیمه حوادث انفرادی دارید، میتوانید از طریق بخش نظرات همین مقاله با ما در ارتباط باشید.و یا باما درتماس باشید